Holenderskie „klompen”, to rodzaj drewnianych butów wykonanych częściowo, lub w całości z drewna. Zawsze mi się podobały i kiedyś na pewno sobie takie sprawię. A na razie odwiedziliśmy muzeum drewniaków w Zaanse Schaans i teraz będzie mała relacja z tego, bo to wymaga osobnego opisu.
Mówi się na nie saboty, chodaki lub drewniaki. Z drewna robiono całe obuwie lub podeszwy, które za pomocą skórzanych pasków przymocowywano do stóp. Ochraniały one przed zimnem, wilgocią czy kamieniami na drodze. Do ich wyrobu używano drewna z olchy lub topoli. Niegroźne są im temperatury od -20° do -150°C. Do tego są nieprzemakalne, wytrzymują nacisk w przedziale 400-700 kg. W niektórych sytuacjach mogą być bezpieczniejsze niż nowoczesne stalowe obuwie, gdyż przy gwałtownym dużym nacisku nie zapadają się, lecz pękają.
W Holandii, podczas przeprowadzania prac wykopaliskowych, znaleziono drewniaki z XIII wieku. Dziś saboty mają ponad 700 lat tradycji. Podobno oryginalnie wywodzą się z Francji, ale uważa się je za nieodłączny element i symbol (obok rowerów, tulipanów i sera) Holandii. Produkowano je też m.in w Hiszpanii, Belgii czy Japonii. Różnią się między sobą nazwami, np francuskie to sabots a holenderskie- klompen.
W średniowieczu głównie nosili je chłopi i osoby niezamożne. Z czasem stały się uniwersalnym obuwiem. Holendrzy są znani ze swojej rozwagi dotyczącej pieniądza, więc jeśli mogli otrzymać buty, które nie niszczy się tak łatwo, jest nieprzemakalne i potrafi wytrzymać duże obciążenie, to każdy takie chciał mieć.
Klompen produkowane są w Holandii do dzisiaj. Szacuje się, że rocznie wytwarzanych jest około 3 mln par butów- jako pamiątki, ale też codzienne obuwie np rolników. W 1997 roku otrzymały oficjalny certyfikat Unii Europejskiej. „Klompenmaker” to osoba wytwarzająca drewniaki. Obecnie jest to zawód niemal wymarły, gdyż pracę ludzkich rąk zastąpiły maszyny. W Holandii istnieje ponad 100 zakładów wytwarzających te buty.
Jedną z holenderskich tradycji jest „klompendansen”, czyli tańce w chodakach: https://m.youtube.com/watch?v=wXUjB3AXP7g&pp=ygULa2xvbXBlbmRhbnM%3D
W Eelde znajduje się Klompenmuseum, gdzie zobaczyć można sprzęt do produkcji obuwia a także wziąć udział w pokazie ich ozdabiania. Drewniaki są na tyle cenionym dobrem narodowym, że powstało Nederlandse Vereniging van Klompenmakers, czyli Niderlandzkie Stowarzyszenie Wytwórców Chodaków. Ma ono za zadanie chronić wymierający zawód i kultywować tradycyjne rzemiosło.
A tu taka perełka 🙂
Do następnego 🙂
Mój holenderski pierdolnik 